7 Nisan 2013 Pazar

Piri Reis'in Haritaları






     15. yüzyıl da yaşamış olan ve yaşadığı dönem boyunca ilklere imza atan Piri Reis malesef 80 küsür yaşında idam edilmiştir.

     Google Türkiye temsilcileri ise bunu unutmayıp, Piri Reis'in ölüm yıl dönümünü kutlamak amacı ile Google Türkiye sayfasına Piri Reis'in özel logosunu eklemiştir.



Tunus Haritası


                                                             Venedik Haritası


                                                                     Sicilya Haritası


                                                                   Nil Nehri Haritası


                                                                 Malta Haritası


                                                              İstanbul Haritası


Ayrıca bakınız --> 2013 Piri Reis Yılı  ve   Piri Reis'in Dünya Haritası


4 Nisan 2013 Perşembe

Yunus Emre'nin bilinmeyen şiirleri bulundu




Ahi Evran Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Fatih Köksal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yaklaşık bir yıl önce İstanbul'da bir sahaftan eski kitapları alırken, el yazması birkaç kitap da satın aldığını söyledi.

Kırşehir'e geldiğinde yaptığı incelemede, kitaplardan birinin Yunus Emre Divanı olduğunu gördüğünü ifade eden Köksal, şiirleri incelemeye aldığını dile getirdi.
Lisans öğrenciliğinden bu yana Yunus Emre hayranı olduğunu ve onun üzerine araştırmalar yaptığını, dikkatli bir inceleme ve karşılaştırmalar yaptığında, 17 şiirin daha önce yayınlanmadığını gördüğünü vurgulayan Köksal, şöyle konuştu:

“Kitaptaki şiirleri okurken bazılarının Yunus Emre Divanı'nda bulunmadığını fark ettim. Yunus Emre Divanı'nı baştan sona birkaç kere okumuş birisi olarak şiirler bana yabancı geldi. Yunus Emre ile ilgili cumhuriyetten önce ve sonra yazılmış kitaplarla karşılaştırdığımda 17 şiirin Yunus Emre divanlarının hiç birinde bulunmadığını gördüm. El yazması Yunus Emre Divanı kitabının kağıt, cilt ve yazı incelemesinde 17. yüzyıla ait olduğunu tespit ettim. Şiirler gerçekten orijinal, güzel şiirler. Yunus Emre'nin dilini, üslubunu bilen, Yunus'u tanıyanlara bir ikisini okuyunca tereddüt kalmaz. Bende hiç bir tereddüt hasıl olmadı. Dil, üslup tamamen Yunus Emre. Diğer şiirlerinden hiç de geri kalmaz. 17 şiirin 13. yüzyıldan buyana bulunmamış olması ve yeni tespit edilmiş olmasının önemli olduğunu düşünüyorum.”

Kitapta 200'ün üzerinde şiir olduğunu aktaran Köksal, Anadolu'da, Yunus Emre ve diğer şairlerin daha bulunmamış bir çok şiir ve eserinin olabileceğini tahmin ettiğini kaydetti.




2 Nisan 2013 Salı

Saltanatın Acı Reçetesi: Kardeş Katli




     Osmanlı Devleti, kuruluşundan itibaren merkeziyetçi bir anlayışa sahip olmuştur. Bu nedenledir ki hiçbir ayrılıkçı güç odağını, hanedan içinde dahi olsa kabul etmez. Ayrıca bir veraset kanunu olmadığı için kimin hükümdar olacağı belli değildir. Eski Türk devlet anlayışına göre devlet, kardeşler arasında bölünürdü. Osmanlılarda da ilk önce bu anlayışa yönelmişti.

      Osman Bey öldüğünde oğlu Orhan Bey, kardeşi Alaeddin Bey'e ülkenin ortak bir biçimde yönetilmesini teklif etmişti. Alaeddin Bey ise Osmanlılarda saltanat anlayışının temelini atacak olan şu sözleri sarf ederek yönetimi kardeşi Orhan'a teslim etmiştir: " Bir sürüye bir çoban, bir devlete bir baş gerek"

     Bu anlayış artık hanedanda ikinci bir gücün yer alamayacağı anlamına geliyordu. Orhan Bey'den sonra I.Murad, saltanat davasına girişen kardeşleri İbrahim ve Halil Beyleri öldürterek Osmanlı Hanedanı'nda ilk kardeş katlini gerçekleştirdi. Ayrıca Bizans ile işbirliği yapan oğlu Savcı Bey'i de öldürttü. I.Murad'dan sonra Yıldırım Bayezid, başkaldırma ihtimaline karşı askeri gücü bulunan kardeşi Yakub Bey'i ortadan kaldırttı.

     Kardeş katli devletin gidişatını sağlayan bir uygulama olduğundan Fatih Sultan Mehmed tarafından kanunlaştırıldı. Hanedandaki belirsizlik ortadan kaldırılıp gidişat yoluna koyuldu. Fatih, kanunnamesinde şöyle diyordu:

      Evladımdan her kimesne (kime) saltanat müyesser (nasip) ola, karındaşların nizam-ı alem (dünyanın düzeni) için katl etmek münasiptir (uygundur). Ekser-i ulema (alimlerin geneli) dahi tecviz vermiştir (caiz görmüş,onaylamıştır). Anınla amil olalar (böyle uygulasınlar).”


     Bu kanundan sonra II.Bayezid Cem'in oğullarını, Yavuz Sultan Selim şehzade Ahmed, Korkut ve evlatlarını, Kanuni kendi oğullarını, III.Mehmed, III.Murad, IV.Mehmed ve IV. Murad kardeşlerini hep bu kanuna dayanarak ortadan kaldırmışlardır.

     İslamiyet öncesindeki Türk devletleri kardeşler arasında bölündüğünden düşmanları için kolay birer av olmuşlardı. Devlet içinde karışıklık çıkartmak düşmanlar için kolaydı. Ancak bu sistem ile birlikte bir kardeş öldürülerek onun, etrafında diğer Müslümanlardan asker toplayıp iç savaş çıkartması ve böylece binlerce Müslümanın kanının dökülmesi önlenmiş oluyordu.  Düşmanlara kolay bir lokma olmamak için getirilen kardeş katli sistemi, aslında ülkenin bütünlüğünü kardeşlerinin kanına tercih eden Osmanlı padişahları için bir fedakarlık göstergesidir. Devletin varlığı ve birliği için kardeş katli Osmanlılar için kaçınılmaz bir çare, bunu kanun haline getiren Fatih Kanunnamesi de acı bir reçetedir.

Şehzade Mustafa'nın öldürülmesinin tasviri


29 Mart 2013 Cuma

İlginç Bir Hükümdar Çifti




      Bundan tam 200 yıl önce, 15 Aralık 1809’da, imparatoriçe Josephine ünlü imparator Napoleon’un verdiği boşanma senedini imzaladı, daha doğrusu imzalatıldı. Güya falcılar kendisine çok daha önce “Kraliçe olacaksın, taç giyeceksin fakat bedbaht ve hüsran içinde öleceksin” demişlerdi. İhtilal sırasında Barras’ın metresiydi. Bu Fransa’da yarı resmi bir unvandır.

İhtilalin genç liderlerinden general Bonaparte -ki kendisinden 5-6 yaş küçük olduğu görülüyordu- ona âşık oldu, evlendiler. Fransız İhtilali’nin terör devri geçmişti. Yeni rejimin Avrupa’da tutunması savaşla ve bu genç general gibilerinin dehasıyla mümkündü.

Napoleon karısını her zaman sevdi, Josephine de onu. Bu çift Avrupa saraylarına yeni bir düzeni getirdiler. 1805’te imparator olarak İtalya’dan davet edilen Papa’nın elinden taç giydi ve Josephine’e tacını da kendi giydirdi. Josephine duldu, önceki evliliğinden bir kızı vardı: Hortense de Beauharnais. Bu kız bir müddet sonra Napoleon’un kardeşi Louis ile evlendi ve doğan çocukları ilerde Louis Bonaparte olarak önce Fransa’nın cumhurbaşkanı, sonra da III. Napoleon unvanı ile imparatoru oldu. Kendisini amcası ve aynı zamanda da üvey dedesi büyük Napoleon’dan ayırmak için dili uzunlar “Petit Napoleon- küçük” ünvanı ile anarlar.

Giysiler inceldi, banyoya küvet girdi

Karısını boşayan imparator, Avusturya Habsburglarından bir gelin aldı: İmparator I. Franz’ın kızı Marie Louise. Doğan çocuk mutsuz yaşadı. 1815 Viyana Kongresi’nden sonra Napoleon’un kurduğu Avrupa’yı yıkan antlaşma; İtalya’nın Toscanası’nı bu prensese veriyordu. Tabii ne İtalya hayatından memnundu, ne prenses ne de Avusturyalılar...

Josephine Malmasion’a taşındı; Napoleon ile ilişkilerini sürdürdüğü söylenir. İmparator Elbe adasında esarette iken orada öldü. Napoleon Waterloo Savaşı’ndan sonra 1821’de St. Helen de ölüp gömülmüş, günün birinde naaşı Fransa’ya getirilmiştir. Galiba bu muhteşem cenaze töreni aralık ortasında, onların boşandıkları tarihteydi.

Bu bir ilginç çiftti. Avrupa bir dul imparatoriçe tanıyordu. İhtilal sadece siyasi rejimi değil, kılık kıyafeti, ev mobilyasını dahi değiştirmişti. Napoleon ve Josephine ise “ampire” dediğimiz Roma imparatorluk modasını getirdiler. Kılık ve kıyafetler hayli hafifledi, çamaşırlar inceldi; asıl önemlisi banyo odalarına Roma tipi bir küvet kondu çünkü Josephine de Napoleon da bazen günde iki-üç kere yıkanıyorlardı. Fransız üst sınıfları için alışılmadık bir manzara...


İlber Ortaylı
(Milliyet, 13.12.2009)




26 Mart 2013 Salı

I. Dünya Savaşı Öncesi Hitler


         


     Adolf Hitler, I. Dünya Savaşı'na katılan kalabalıkta savaşın heyecanı içindeyken.. Daha henüz adını duyuramamış bir asker adayı..


18 Mart 2013 Pazartesi

Seferberlik Afişi




                                      Çanakkale Savaşı sırasında yayınlanan seferberlik afişi, 1915.


17 Mart 2013 Pazar

Takrir Örneği




Üst Kısım: Esir maddesiçün Nemçe devletine sonraki birliğin takrîr-i acizânemin sûretidir.

İşbu hıdmet-i celileye me’muriyetle gelirken Peşte şehrine vusûlumuzda Bosna ahalisinden ve yeniçeri zümresinden ellinci cemaatin yoldaşlarından Bosna sarayı içinde doğub büyüme Hamza oğlu İbrahim Paşa nam kimesne esna-yı seferde böğürdelen ağaları tarafından mektub ile Belgrad’a gönderilüb cevabıyla avdet iderken hilal-i râhda Nemçe asâkirine tesadüf idüb kayd-ı üsere giriftâr ve hala Sultat zümresine idhâl olunduğunu inhâ ve tenassur itmeyüb din-i İslam üzere idüğini etba’mızın cümleye ihyâ ve ibnâ itmesiyle ber-mucib şurût-i ahdnâme-i hümâyun esir-i mezbûr zabıtlarından taleb olundukda meyânede ba’zı cevab ve sual cereyânından sonra üsera maddesi Beç’de fasl olunmak üzere nizam ve kaidemizden olmağla bimenlihi teâla Beç’e vusûlunuzda ifâde ve tarafınıza virilmek şartıyla emaneten esir-i mezburu size teslim ideriz dimeleriyle şart-ı mezbûr ile emaneten esir-i mezbûr tarafımıza virilüb Beç’e vasıl oldukda devlet-i imparatoriyye tarafından ber-mucib ahdnâme-i hümâyun taleb olundukda muhalefet olunmayub yedimize teslim ve sebil-i tahliye olunduğu işbu takrîrimiz ile ifade ve beyân olunur.

Fi yevmi 21 Cemâziyelâhir 1206


Belgenin orjinal hali: